Category : Gujarat
વર્ષોથી એકલવાયું જીવન જીવતા ગુજરાતના એકમાત્ર વાઘના જીવનમાં કોની એન્ટ્રી? ટૂંક સમયમાં આ જંગલમાં આવશે નવી મહેમાન
અમદાવાદ: ગુજરાતના રતનમહાલ લેન્ડસ્કેપમાં છેલ્લા દોઢ વર્ષથી વસવાટ કરી રહેલા રાજ્યના એકમાત્ર નર વાઘને ટૂંક સમયમાં સાથી (વાઘણ) મળવાની સંભાવના છે. રાષ્ટ્રીય વાઘ સંરક્ષણ સત્તામંડળ (NTCA) દ્વારા ફેબ્રુઆરીમાં આ અંગે સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે. જોકે, આ સ્થાનાંતરણ પ્રક્રિયા પહેલાંના છેલ્લા મોટા અવરોધ તરીકે NTCAએ ગુજરાત વન વિભાગ પાસેથી એક વિગતવાર ‘હેબિટેટ એસેસમેન્ટ રિપોર્ટ’ માંગ્યો છે, જેની તૈયારીઓ હાલ વન વિભાગ દ્વારા શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
નવા પ્રાણીને સ્થાનાંતરિત કરતાં પહેલા તેનો સર્વે કરાશે
કોઈપણ જંગલી પ્રાણીને નવા લેન્ડસ્કેપમાં સ્થાનાંતરિત કરતા પહેલા રહેઠાણનું મૂલ્યાંકન કરવું અનિવાર્ય છે. વન વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ચોમાસા પછી આ સર્વે પૂર્ણ કરવામાં આવશે. આ રિપોર્ટમાં મુખ્યત્વે શિકારની ઉપલબ્ધતા, પાણીના સ્ત્રોતો, રહેઠાણની યોગ્યતા, સુરક્ષાના માપદંડો અને માનવ-વન્યજીવન સંઘર્ષના જોખમોની ઝીણવટભરી તપાસ કરવામાં આવશે.
નર વાઘની સજ્જતા અને વિસ્તાર પર સતત નજર
છેલ્લા એક વર્ષથી અધિકારીઓ આ નર વાઘ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે. તેના દ્વારા કરાયેલા સફળ શિકાર અને અન્ય સંકેતો દર્શાવે છે કે તે રતનમહાલ, દેવગઢ બારિયા, છોટાઉદેપુર, ડોલરિયા, સગતાલા અને સુખી ડેમ ક્ષેત્રના આશરે 120 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં સંપૂર્ણપણે અનુકૂળ થઈ ગયો છે.
સાથીની શોધમાં હોય તેવી વાઘણને પ્રાથમિકતા અપાશે
આ યોજના અંતર્ગત માદા વાઘણને હેલિકોપ્ટર કે એરક્રાફ્ટ દ્વારા એરલિફ્ટ કરીને નર વાઘના વર્તમાન વિસ્તારની નજીક છોડવામાં આવશે. પસંદગી માટે એવી વાઘણને પ્રાથમિકતા અપાશે જે પોતાના મૂળ પ્રદેશથી ભટકી ગઈ હોય કે સાથીની શોધમાં હોય. જો આવી વાઘણ ન મળે, તો જંગલીમાંથી પકડાયેલી અન્ય વાઘણની સ્ક્રીનિંગ કરાશે.
હલચલ પર નજર રાખવા ગળામાં ‘રેડિયો કોલર’ ફીટ કરાશે
પસંદ કરાયેલી વાઘણની સખત આરોગ્ય તપાસ અને વર્તણૂકીય મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. અધિકારીઓ એ બાબતની ખાતરી કરશે કે તે વાઘણનો મનુષ્યો કે પાલતુ પ્રાણીઓ પર હુમલો કરવાનો કોઈ ભૂતકાળ કે ઇતિહાસ ન હોય. જંગલમાં મુક્ત કર્યા પછી તેની હલચલ પર નજર રાખવા માટે તેના ગળામાં ‘રેડિયો કોલર’ ફીટ કરવામાં આવશે.
વાઘ સામાન્ય રીતે નવેમ્બરથી એપ્રિલ મહિનાની વચ્ચે પ્રજનન કરતા હોય છે. આથી, વન વિભાગ અને વહીવટી તંત્રનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આગામી સમાગમની ઋતુ શરૂ થાય તે પહેલા જ વાઘણને સુરક્ષિત રીતે આ વિસ્તારમાં લાવીને સ્થાયી કરવાનો છે. ગુજરાતમાં વાઘની આત્મનિર્ભર વસ્તી ઉભી કરવા તરફ આ એક ઐતિહાસિક પગલું સાબિત થશે.
Related Posts
Load more
